Ψήφισμα

ΕΝΩΣΙΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ ΕΚ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΨΗΦΙΣΜΑ

(14/04/2021)

Το Διοικητικό Συμβούλιο της

“ Ένωσις Ομογενών εκ Κωνσταντινουπόλεως Βορείου Ελλάδος ”

πληροφορήθηκε με μεγάλη θλίψη, για την εις Κύριον εκδημία του:

Μητροπολίτη  Συνάδων

Διονύσιου

Εις ένδειξη τιμής και σεβασμού προς τον εκλιπόντα αποφάσισε :

  1. Να εκφράσει τα θερμά του συλλυπητήρια προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο και την Ομογένεια και τους οικείους του.
  2. Να διαθέσει χρηματικό ποσό για φιλανθρωπικούς σκοπούς.
  3. Να δημοσιεύσει το παρόν ψήφισμα στον Τύπο.

Το Διοικητικό Συμβούλιο

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

ΠΑΛΜΟΣ ΤΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΙΤΩΝ (αρ. φύλλου 182, Ιανουάριος – Φεβρουάριος – Μάρτιος 2021)

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Ψήφισμα

ΕΝΩΣΙΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ ΕΚ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΨΗΦΙΣΜΑ

(10/04/2021)

Το Διοικητικό Συμβούλιο της

“ Ένωσις Ομογενών εκ Κωνσταντινουπόλεως Βορείου Ελλάδος ”

πληροφορήθηκε με μεγάλη θλίψη, για την εις Κύριον εκδημία του:

Νικολάου Μαγγίνα

Φωτογράφου και Δημοσιογράφου της

Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας

Εις ένδειξη τιμής και σεβασμού προς τον εκλιπόντα αποφάσισε :

  1. Να εκφράσει τα θερμά του συλλυπητήρια προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο, την Ομογένεια της Κωνσταντινούπολης και τους οικείους του.  
  2. Να διαθέσει χρηματικό ποσό για φιλανθρωπικούς σκοπούς.
  3. Να δημοσιεύσει το παρόν ψήφισμα στον Τύπο.

Το Διοικητικό Συμβούλιο

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Ψήφισμα

ΕΝΩΣΙΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ ΕΚ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΨΗΦΙΣΜΑ

(08/04/2021)

Το Διοικητικό Συμβούλιο της

“ Ένωσις Ομογενών εκ Κωνσταντινουπόλεως Βορείου Ελλάδος ”

πληροφορήθηκε με μεγάλη θλίψη, για την εις Κύριον εκδημία του:

Γέροντα Μητροπολίτη  Νικαίας

Κωνσταντίνου

Εις ένδειξη τιμής και σεβασμού προς τον εκλιπόντα αποφάσισε :

  1. Να εκφράσει τα θερμά του συλλυπητήρια προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο και την Ομογένεια.
  2. Να διαθέσει χρηματικό ποσό για φιλανθρωπικούς σκοπούς.
  3. Να δημοσιεύσει το παρόν ψήφισμα στον Τύπο.

Το Διοικητικό Συμβούλιο

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Πραγματοποιήθηκε η Ετήσια Γενική Απολογιστική Συνέλευση για το έτος 2021

Η Ετήσια Γενική Απολογιστική Συνέλευση για το έτος 2021 έλαβε χώρα στις 28 Μαρτίου 2021, ημέρα Κυριακή και ώρα 11:00 το πρωί, με τη συμμετοχή 22 ατόμων.

Μετά το χαιρετισμό του Προέδρου του Δ.Σ. Πολύβιου Στράντζαλη, σύμφωνα με την ημερήσια διάταξη η Γενική Γραμματέας ανέγνωσε το πρακτικό 11/27.09.2020 της προηγούμενης Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης με εκλογές και το πρακτικό 12/21.03.2021 αναβολής της Γενικής Συνέλευση λόγω μη απαρτίας, με σκοπό την επικύρωσή τους. Ακολούθησε η παρουσίαση του επιτελεσμένου έργου της Ένωσης για το έτος 2020 από τον πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου, Πολύβιο Στράντζαλη. Η ταμίας ανέγνωσε τον Οικονομικό Απολογισμό ήτοι τον Ισολογισμό του 2020 και τον Προϋπολογισμό του 2021, τον οποίο λόγω των ειδικών συνθηκών παρακολουθούσαν τα μέλη μας μέσω ανάρτησης power point ταυτόχρονα με την ανάγνωση της ταμία Δήμητρας Δουρμάζερ. Στη συνέχεια αναγνώστηκε η έκθεση της Εξελεγκτικής Επιτροπής για το χρονικό διάστημα του έτους 2020. Ακολούθησε η απαλλαγή του Διοικητικού Συμβουλίου για το ανωτέρω χρονικό διάστημα.

Η Συνέλευση πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά μέσω αίθουσας zoom την οποία δημιούργησε ο πρόεδρος κ. Πολύβιος Στράντζαλης, αποκλειστικά για τη Γενική Συνέλευση. Η επιλογή της διαδικτυακής Συνέλευσης αντί της Συνέλευσης δια ζώσης, ήταν απόρροια των δυσμενών και πρωτόγνωρων συνθηκών που επικρατούν από τον Μάρτιο του 2020 λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού και σύμφωνα με τις αποφάσεις της Ελληνικής Κυβέρνησης. Η Συνέλευση καταγράφηκε (ύστερα από ενημέρωση όλων των μελών που συμμετείχαν) με σκοπό να σταλεί, ως  οφείλετε, στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης. Τα μέλη ομόφωνα συμφώνησαν για την καταγραφή της Συνέλευσης.

Να σημειωθεί ότι για να συμμετέχουν τα οικονομικά τακτοποιημένα μέλη στην αίθουσα zoom, είχε σταλεί σε όσα μέλη χρησιμοποιούν e-mail η πρόσκληση της Συνέλευσης και η Δήλωση Συμμετοχής από τη Γενική Γραμματέα Αθηνά Κουρμπέτη. Με τα μέλη που δεν χρησιμοποιούν e-mail ήρθαν σε τηλεφωνική επαφή η Γενική Γραμματέας Αθηνά Κουρμπέτη και η Ταμίας Δήμητρα Δουρμάζερ με σκοπό να τους σταλεί  η Δήλωση Συμμετοχής ταχυδρομικά. Οι επιθυμούντες να συμμετέχουν  στη Συνέλευση έστειλαν συμπληρωμένη τη Δήλωση Συμμετοχής και τους εστάλη ο σύνδεσμος zoοm μέσω του οποίου μπορούσαν να παρακολουθήσουν τη Συνέλευση. 

Ευχαριστούμε τα μέλη μας που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση και συμμετείχαν στην Ετήσια Γενική Απολογιστική Συνέλευση. Ευελπιστούμε να απαλλαγούμε σύντομα από την πανδημία που μαστίζει την οικουμένη και να επανέλθουμε στην καθημερινότητά μας και στη ζωή της Ένωσης.   

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Ζωγράφειο Λύκειο – Εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη: 1η Διεθνής Μαθητική Συνάντηση Λογοτεχνίας με θέμα: «Η λογοτεχνία αλλιώς», υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου (15 – 16 Απριλίου 2021)

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΚΑΘ’ ΗΜΑΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ: Κυκλοφόρησε το 30ό (Λ’) τεύχος του Περιοδικού λόγου και τέχνης «Η Κινστέρνα» που βρίσκεται στην 19η χρονιά έκδοσής του.

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΤΗΣΙΑΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ

ΕΝΩΣΙΣ ΟΜΟΓΕΝΩΝ ΕΚ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

 ΕΤΗΣΙΑΣ   ΤΑΚΤΙΚΗΣ  ΑΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ  ΓΕΝΙΚΗΣ   ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ

 Α.Π. 63

Σύμφωνα με τα άρθρα 16, 18, 19, 20, 22, 27, 28, 31,33  και 39 του Καταστατικού της Ένωσης, σας προσκαλούμε στην Ετήσια Τακτική Απολογιστική Γενική Συνέλευση την Κυριακή 21 Μαρτίου 2021 στις 11.00΄, η οποία θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακά, σύμφωνα με την ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, πρακτικό 113/15 Φεβρουαρίου 2021, μέσα από πλατφόρμα zoom, η οποία θα κοινοποιηθεί στον καθένα ξεχωριστά.                                         .

Η Ετήσια Τακτική Γενική Απολογιστική Συνέλευση, σύμφωνα με το πρακτικό 113, αποφασίσθηκε ομόφωνα λόγω των ειδικών συνθηκών που επικρατούν εξ αιτίας της πανδημίας και των κυβερνητικών διατάξεων που ισχύουν, να πραγματοποιηθεί διαδικτυακά, με την παρακάτω Ημερήσια Διάταξη:

-Ανάγνωση και επικύρωση πρακτικών προηγούμενης Γενικής Συνέλευσης.

-Απολογισμός του Διοικητικού Συμβουλίου για το χρονικό διάστημα από 01/01/2020 μέχρι 31/12/ 2020.

-Ενημέρωση για την οικονομική πορεία της Ένωσης από 01 Ιανουαρίου 2020 μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2020.

-Προϋπολογισμό έτους 2021.

-Ανάγνωση Έκθεσης Εξελεγκτικής Επιτροπής για το διάστημα από 01/01/2020 μέχρι 31/12/2020.

-Προτάσεις και επερωτήσεις.

-Απαλλαγή Διοικητικού Συμβουλίου.

Σε περίπτωση που την Κυριακή 21 Mαρτίου 2021 δεν υπάρξει απαρτία, η Ετήσια Τακτική Απολογιστική Γενική Συνέλευση θα επαναληφθεί την επόμενη Κυριακή 28 Μαρτίου 2021 στην ίδια πλατφόρμα zoom, την ίδια ώρα και με την ίδια Ημερήσια Διάταξη, οπότε θα θεωρηθεί ότι υπάρχει απαρτία με όσα μέλη και αν παραστούν.

Δικαίωμα συμμετοχής στην Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση έχουν τα τακτικά μέλη που είναι ταμειακώς τακτοποιημένα και έχουν κάνει εγγραφή τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τη Γενική Συνέλευση.

Ταμειακώς τακτοποιημένα θεωρούνται τα μέλη που  έχουν πληρώσει τη συνδρομή του  τρέχοντος έτους ή του 2020 ή του 2019.

Στα μέλη που έχουν συσσωρευμένες απλήρωτες συνδρομές προηγούμενων ετών παρέχεται δυνατότητα να συμμετέχουν ακώλυτα πληρώνοντας τις συνδρομές των ετών 2019 και 2020.

Η πρόσκληση θα αναρτηθεί στον πίνακα ανακοινώσεων του εντευκτηρίου  επί της οδού Πουλαντζάκη 19 στην Καλαμαριά, θα αναρτηθεί στο facebook και στην ιστοσελίδα της Ένωσης και θα σταλεί στα μέλη μας μέσω e-mail, μηνυμάτων και με κάθε πρόσφορο μέσο.

Καλαμαριά 16 Φεβρουαρίου 2021

Ο Πρόεδρος

Πολύβιος Στράντζαλης

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Το κείμενο της ομιλίας του κ. Σπυρίδωνα Κιουλάνη: «Οι Τρεις Ιεράρχες και οι παιδαγωγικές τους κατευθύνσεις στην προοπτική της σύγχρονης εκπαιδευτικής πραγματικότητας»

Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε και εκλεκτά μέλη της Ένωσης Ομογενών εκ Κωνσταντινουπόλεως Βορείου Ελλάδος,

Συμμετέχω ως κεντρικός ομιλητής στην εκδήλωση αυτή με ιδιαίτερα συναισθήματα, αλλά και σεβασμό απέναντι στο σημαντικό έργο που επιτελεί  η Ένωσή σας, ειδικά σε ότι αφορά στη μεταλαμπάδευση των αξιών, των ιδεών και του πνευματικού πλούτου που μετέφεραν οι Κωνσταντινουπολίτες, στις νεότερες γενιές.

Είναι γεγονός, άλλωστε, ότι οι ιδέες, τα μνημεία και τα σύμβολα, ο πολιτισμός του Βυζαντίου,  ο πλούτος των βυζαντινών θεολογικών κειμένων, το Πατριαρχείο, η Αγιά Σοφία, αποτελούν παγκόσμια σύμβολα πολιτισμού, υπερβαίνουν κάθε ανθρώπινη παρέμβαση σε αυτά και έχουν οικουμενικό χαρακτήρα.

Στην κατεύθυνση αυτή βρίσκονται με το έργο τους και οι τρεις οικουμενικοί δάσκαλοι που τιμούμε σήμερα: ο Βασίλειος ο Μέγας, ο Γρηγόριος ο Θεολόγος και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Πρόκειται για τρεις Αγίους της Εκκλησίας που κατάφεραν στην ζωή τους να ενώσουν αρμονικά την κλασσική ελληνική παιδεία και τη χριστιανική πίστη και να γίνουν έτσι οι φορείς και οι θεμελιωτές πολιτισμού πάνω στις βασικές αρχές του οποίου, στηρίζεται σήμερα και ο σύγχρονος ευρωπαϊκός πολιτισμός.

Το θέμα της σημερινής ομιλίας είναι: «Οι Τρεις Ιεράρχες και οι Παιδαγωγικές τους κατευθύνσεις στην προοπτική της σύγχρονης εκπαιδευτικής πραγματικότητας». Στο πλαίσιο αυτό και μέσα από το πολύπλευρο συγγραφικό έργο των Τριών Πατέρων της Εκκλησίας, αναδεικνύουμε αρχικά τον ανθρωπολογικό χαρακτήρα που προτείνουν για την εκπαίδευση οι Τρεις Πατέρες, συνδέοντας τη διδασκαλία τους με τη σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα και με αναφορά στην ευρωπαϊκή πολιτική κατά την πρώτη εικοσαετία του αιώνα που διανύουμε και με προοπτική έως και το 2030.

Εστιάζουμε, ακολούθως στο παιδαγωγικό πλαίσιο και στις παιδαγωγικές αρχές της διδασκαλίας τους, με έμφαση στη σύγχρονη πολυπολιτισμικότητα και στην παγκοσμιοποίηση της εκπαίδευσης. Τέλος, προσαρμόζουμε τις παιδαγωγικές αρχές των Τριών Ιεραρχών στη σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα, ιδιαίτερα όπως αυτή εξελίσσεται στην εποχή της πανδημίας με τη χρήση της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και βεβαίως συζητάμε τις προϋποθέσεις στη βάση των οποίων η προοπτική αυτή, μπορεί να είναι ρεαλιστική, βιώσιμη και αποδοτική.

Οι Τρεις Ιεράρχες, υπήρξαν πρότυπα σφαιρικής μόρφωσης, ηθικής καλλιέργειας και χριστιανικού ήθους, διέθεταν και οι ίδιοι ευρύτατη παιδεία, καθώς και οι τρεις σπούδασαν στις πιο φημισμένες σχολές της αρχαιότητος (Αλεξάνδρεια, Κωνσταντινούπολη, Αθήνα, Αντιόχεια) και ο κύκλος των σπουδών τους περιείχε ό,τι την εποχή εκείνη η θύραθεν παιδεία προσέφερε: ρητορική, φιλοσοφία, μουσική, αστρονομία, γεωμετρία. Ήταν λοιπόν φυσικό, να συλλάβουν τη σημασία της παιδείας για τον άνθρωπο και μάλιστα για τον «νέο άνθρωπο» της εποχής τους. «Τέχνη τεχνών και επιστήμη επιστημών», αποκαλεί την παιδεία ο Γρηγόριος ο Θεολόγος,[1] ενώ παιδεία για τους Τρεις Ιεράρχες δε σημαίνει απλά κατάκτηση γνώσεων αλλά καλλιέργεια της ανθρώπινης ψυχής και με την έννοια αυτή ως κύριο σκοπό της παιδείας προσδιορίζουν την αγωγή των νέων παιδιών.[2]

Ο Mέγας Βασίλειος στην γνωστή του διατριβή «Προς τους νέους όπως αν εξ ελληνικών ωφελούνται λόγων»[3] προτρέπει τους νέους να ζητούν από τον απέραντο γραμματειακό χώρο της αρχαιότητος, τα στοιχεία εκείνα που οικοδομούν και στηρίζουν την ψυχή και το πνεύμα. Αν εξετάσουμε το περιεχόμενο που δίνουν στην έννοια «παιδεία» οι Τρεις Ιεράρχες θα διαπιστώσουμε ότι αυτή είναι στενά συνυφασμένη με την χριστιανική ανθρωπολογία, σύμφωνα με την οποία ο άνθρωπος πλάστηκε «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν» του Θεού και με τελικό προορισμό να μοιάσει στο δημιουργό του να γίνει δηλαδή Θεός κατά χάρη.[4] Με την έννοια αυτή η παιδεία πρέπει να ενισχύει τις ροπές αυτής της βούλησης προς το καλό, να μην εξαντλείται μόνο στη μετάδοση χρήσιμων γνώσεων, αλλά στη μόρφωση της ψυχής και κάτω βέβαια από αυτή την προοπτική  ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος αναφέρει ότι «η παιδεία μετάληψις αγιότητος εστί».[5]

Αν ανατρέξει κανείς στις στρατηγικές και στις αντίστοιχες πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην πρώτη εικοσαετία του αιώνα που διανύουμε, θα διαπιστώσει ότι οι ανθρωπιστικές φιλοδοξίες κερδίζουν πλέον σημαντικό έδαφος στα έγγραφα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταβαίνοντας από μια κάπως ιδεαλιστική κοινωνική δικαιοσύνη σε ένα πιο χρηστικό, βασισμένο στο ανθρώπινο κεφάλαιο μοντέλο.[6] Σε ένα μοντέλο το οποίο μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερο νόημα αλλά και ποιότητα μέσα από την πλούσια σε ανθρωπολογικό περιεχόμενο διδασκαλία  των Τριών Ιεραρχών.

Ήδη, από τα τέλη του προηγούμενου αιώνα και με τη διαδικασία διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και εν μέσω μιας αυξανόμενης ανταγωνιστικότητας στην παγκόσμια αγορά, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας προκειμένου να επιτευχθεί ο μέγιστος στόχος οικοδόμησης «της πιο δυναμικής οικονομίας που βασίζεται στη γνώση», ενέκρινε μια ολοκληρωμένη στρατηγική, γνωστή ως «Στρατηγική της Λισαβόνας» (για τα έτη 2001-2010) με όραμα μια νέα εποχή στην κοινοτική συνεργασία σε εκπαιδευτικά θέματα.

Ωστόσο, τον Μάιο του 2009 και υπό το φως των κακών αποτελεσμάτων της στρατηγικής της Λισαβόνας και της συνεχιζόμενης οικονομικής κρίσης, το Συμβούλιο ενέκρινε ένα νέο στρατηγικό πλαίσιο για την ευρωπαϊκή εκπαίδευση,[7] με την επωνυμία «Ευρώπη 2020» και προσανατολισμό στη δεκαετία 2010-2020.[8]

Αν και δεν υπάρχει ακόμη μία συνολική αξιολόγηση για τη στρατηγική 2010-2020, μπορούμε να πούμε ότι οι πρόσφατες επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στη δημόσια οικονομία, τα ελλείμματα, αλλά και το δημόσιο χρέος, οδήγησαν την Ευρωπαϊκή στρατηγική 2020 να δώσει έμφαση στην οικονομική σταθερότητα και εξυγίανση, με συνέπεια την δραματική αύξηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.[9] Επί της ουσίας από τις στρατηγικές της Λισαβόνας και της Ευρώπης 2020, επωφελήθηκαν κυρίως οι πλούσιες χώρες και λαοί και όχι αυτοί που είχαν περισσότερη ανάγκη την πρόσβαση στη γνώση και παρά το γεγονός ότι η ρητορική ήταν πάντα υπέρ των αδυνάτων.

Έτσι κάτω από αυτές τις συνθήκες το όραμα για άλλους σημαντικούς ανθρωπιστικούς στόχους, ουσιαστικά μεταφέρθηκε στην Ατζέντα των Ηνωμένων Εθνών για την αειφόρο ανάπτυξη, την οποία έχει ουσιαστικά υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι στρατηγικοί στόχοι της συγκεκριμένης ατζέντας ψηφίστηκαν το 2015 από τον ΟΗΕ με προοπτική επίτευξης τη δεκαπενταετία (2015-2030), καθορίζοντας ένα ολοκληρωμένο σχέδιο παγκόσμιας δράσης για τους ανθρώπους και τον πλανήτη, προκειμένου να ενισχυθεί η ευημερία και η καθολική ειρήνη.[10] Έτσι μεταξύ των δεκαεπτά (17) συνολικών στόχων, ο τέταρτος στόχος εξυπηρετεί τη συνεκτική και δίκαιη ποιοτική εκπαίδευση και την προώθηση ευκαιριών διά βίου μάθησης για όλους.

Στο πλαίσιο αυτό και μέχρι το 2030, επιδίωξη είναι να επιτευχθούν μία σειρά στόχων[11]  με καθαρά ανθρωπολογικό περιεχόμενο. Ενδεικτικά οι στόχοι αυτοί αφορούν στην εξάλειψη των διακρίσεων και στη διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης για όλους, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρίες, των αυτόχθονων πληθυσμών και των παιδιών που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση. Στην διασφάλιση ότι όλοι θα αποκτήσουν γνώσεις και θα καλλιεργήσουν τις δεξιότητες που χρειάζονται για να προάγουν τη βιώσιμη ανάπτυξη, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ισότητα των φύλων, την προαγωγή της κουλτούρας της ειρήνης και της μη-βίας, την ταυτότητα του παγκόσμιου πολίτη, καθώς και την αναγνώριση της πολιτιστικής ποικιλομορφίας.

Μοιάζει λοιπόν εύκολη η διαπίστωση ότι οι ανθρωπιστικές φιλοδοξίες της Ε.Ε, καθώς και το μοντέλο του ανθρώπινου κεφαλαίου που ήδη έχει ανοίξει, είναι απόλυτα συνυφασμένο με το πνεύμα, τη φιλοσοφία, τις βασικές θεωρητικές αρχές των Τριών Πατέρων της Εκκλησίας που τιμούμε σήμερα. Αν, μάλιστα, από τα ευρωπαϊκά κείμενα που προσδιορίζουν την προοπτική του 2030, απομονώσουμε ως λέξεις κλειδιά τις έννοιες: «εξάλειψη των ανισοτήτων» «ανθρώπινα δικαιώματα», «ισότητα των φύλων», «ειρήνη», «σεβασμός της πολιτιστικής πολυμορφίας», τότε διαπιστώνουμε ότι το έργο και η διδασκαλία των Τριών Ιεραρχών, μπορούν να φωτίσουν και να δώσουν ένα ξεχωριστό νόημα και περιεχόμενο σε αυτή την προοπτική. Άλλωστε, ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος ανάγει την επίλυση παρόμοιων προβλημάτων πρωτίστως στην ανθρώπινη ηθική, εκφράζοντας απλά και λιτά την άποψη, ό,τι ο άνθρωπος που ζει πνευματικά, που θεωρεί το συνάνθρωπό του ως αδελφό, ο απλός, ταπεινός και δίκαιος άνθρωπος, που θα παραμερίσει το ατομικό του συμφέρον, αποτελεί το ιδανικό πρότυπο ανθρώπου που μπορεί να προσεγγίσει ουσιαστικά και αποτελεσματικά τα κοινωνικά ζητήματα.[12]

Οι ίδιοι μάλιστα οι Τρεις Ιεράρχες παρουσίασαν ένα τεράστιο έργο με κοινωνικές προεκτάσεις. Αυτό πρωτίστως οφείλεται στο γεγονός ότι είχαν συνειδητοποιήσει ότι, όσο πιο πολύ προσεγγίζει κανείς το Θεό, τόσο πιο πολύ ανακαλύπτει και πλησιάζει τον συνάνθρωπό του. Μετά από σκληρό, δύσκολο και γεμάτο εμπόδια πνευματικό αγώνα είχαν πετύχει να ριζώσει στην καρδιά τους η θεϊκή εντολή της αγάπης προς τον πλησίον, την οποία και έμπρακτα τήρησαν στη συνέχεια. Γι’ αυτούς ο κάθε άνθρωπος, ως εικόνα του Θεού, αποτελεί μία μοναδική και ανεπανάληπτη προσωπικότητα.

Στην προοπτική αυτή μπορούμε να αναφέρουμε τον Μέγα Βασίλειο (330 – 379), τον ταπεινό Αρχιεπίσκοπο της Καισαρείας της Καππαδοκίας, ο οποίος υπήρξε το κλασικό πρότυπο της χριστιανικής κοινωνικής δράσης. Άλλωστε με δικά του χρήματα οικοδόμησε το 370 μ.Χ. την περίφημη «Βασιλειάδα», που αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα παραδείγματα οργανωμένου κοινωνικού φορέα. Μπορούμε να σταθούμε, ακόμη στον  Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο (354–407), ο οποίος στην γενέτειρά του την Αντιόχεια, όπου αρχικά ήταν διάκονος και πρεσβύτερος, συντηρούσε ευπαθείς ομάδες και άτομα που είχαν ανάγκη. Μπορούμε, τέλος, να σκεφτούμε τον Άγιο Γρηγόριο το Θεολόγο (329-390), που το 379 μ. Χ αναδείχθηκε Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως και σε  όλη του τη ζωή αγωνίστηκε όχι μόνο με λόγια, αλλά και έργα για να βοηθήσει τους φτωχούς και τους πεινασμένους και να περιορίσει το κακό και την αδικία μέσα στην κοινωνία.

Η ανθρωπολογική προοπτική που προσδίδουν οι Τρεις Ιεράρχες στην εκπαίδευση μοιάζει να προσφέρει μία σημαντική διέξοδο στο αδιέξοδο που έχει περιέλθει η ανθρωπότητα σήμερα. Είναι αποτέλεσμα θεωρίας και πράξης, ανιδιοτελούς αγάπης και προσφοράς, συγκερασμού παιδείας και πίστης και εξάπαντος μιας διαφορετικής ιεράρχησης των αναγκών της παιδείας που δίνει έμφαση πρωτίστως στο πνεύμα, στην αγωγή και συνακόλουθα στη γνώση.[13]

Η προοπτική αυτή αποκτά μάλιστα ξεχωριστό χαρακτήρα σήμερα, δεδομένης της πανδημίας που πλήττει τον πλανήτη. Χαρακτηριστικά, όπως τονίζει η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ,[14] αν η παγκόσμια κοινότητα δεν αναλάβει άμεση και τολμηρή δράση για να ανακόψει τις καταστροφικές επιπτώσεις της COVID-19 στην εκπαίδευση, τότε απειλούνται περαιτέρω οι προοπτικές εκατομμυρίων παιδιών και ιδιαίτερα βέβαια απειλούνται τα παιδιά πρόσφυγες τα οποία βρίσκονται σε ιδιαίτερα μειονεκτική θέση.

Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν το πνεύμα του παιδαγωγικού προτύπου των Τριών Ιεραρχών στην επίλυση των σημαντικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει στις μέρες μας η παγκόσμια εκπαίδευση. Εάν συνεργαστούμε σαν μια ομάδα, ως ένα σύνολο, μπορούμε να δώσουμε σε όλα τα παιδιά του κόσμου την ευκαιρία που δικαιούνται να έχουν για ένα αξιοπρεπές μέλλον. Και είναι γεγονός ότι η προώθηση αυτού του παιδαγωγικού προτύπου μπορεί να  συμβάλλει στην επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων, αφού όσο πιο ισορροπημένα, ολοκληρωμένα και συγκροτημένα είναι τα άτομα, τόσο υψηλότερες απαιτήσεις έχουν από τον εαυτό τους ώστε να  βιώσουν την αξία μιας προσπάθειας για ατομική βελτίωση και πρόοδο αλλά και για την κατάκτηση ενός καλύτερου μέλλοντος.

Αντίθετα, εάν η εκπαιδευτική διαδικασία και μάθηση προσανατολίζεται σε μία άκριτη και δίχως ανθρωπολογικό προβληματισμό συσσώρευση επιστημονικών και τεχνολογικών γνώσεων, είναι υπαρκτός ο κίνδυνος να διαπαιδαγωγούμε υπηρέτες της τεχνολογίας, ικανούς να δαμάσουν και να υποτάξουν επιστημονικά και τεχνολογικά τη φύση, να υπονομεύσουν ή να καταστρέψουν όμως την ανθρώπινη ελευθερία και αξιοπρέπεια.[15] Είναι υπαρκτός ακόμη ο κίνδυνος το ανθρωπολογικό περιεχόμενο της ευρωπαϊκής πολιτικής όπως ψηφίστηκε το 2015 από τον ΟΗΕ με προοπτική το 2030, να μετατεθεί ως ένας ανεκπλήρωτος στόχος στα έγγραφα της Ευρωπαϊκής πολιτικής που θα αφορούν τις επερχόμενες δεκαετίες της ανθρωπότητας.

Ο διαρκής μετασχηματισμός της σύγχρονης κοινωνίας σε ένα πολύχρωμο μωσαϊκό από ανθρώπους με διαφορετική εθνική, κοινωνική, γλωσσική, πολιτιστική ή άλλη προέλευση απαιτεί από την εκπαίδευση να αναλάβει δράση και να προσαρμοστεί στο φαινόμενο αυτό με ευελιξία, με σύγχρονες πρακτικές και με σεβασμό απέναντι στις διαχρονικές αξίες.

Η ετερότητα είναι ένα από τα χαρακτηριστικά της εποχής µας. Οι σύγχρονες κοινωνίες είναι πολυπολιτισμικές. Παράλληλα, οι πολιτικές διαφορές, η αδικία, η φτώχεια και οι συγκρούσεις προκαλούν αναγκαστικές μετακινήσεις ανθρώπων. Οικονομικοί μετανάστες και πολιτικοί πρόσφυγες ελπίζουν σε μια βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής τους. Ο ορθόδοξος χριστιανός απαντά σε αυτές τις προκλήσεις µε την παραδοχή ότι πρέπει να είμαστε πάντοτε ανεκτικοί στις αντιλήψεις των άλλων και η Ορθόδοξη παράδοση όπως αυτή εκφράζεται και μέσα από το έργο των Τριών Ιεραρχών καταδεικνύει αυτή την προοπτική.

Καθώς, μάλιστα, δεν υπάρχουμε απλά, αλλά συνυπάρχουμε, και επειδή θα επιβιώσουμε σε τούτο τον πλανήτη, μόνο αν μάθουμε να συμβιώνουμε, τότε ο λόγος μας πρέπει να είναι διάλογος, όχι μονόλογος ούτε αντίλογος. Μιλάμε για να επικοινωνούμε, γνωρίζουμε εφόσον μετέχουμε, μαθαίνουμε όταν αγαπάμε, κατανοούμε όσο σχετιζόμαστε: αυτές είναι οι παραδοσιακές αλήθειες τις οποίες υπερασπίστηκαν οι Τρεις Ιεράρχες ως κύριοι εκφραστές  της ορθόδοξης πατερικής θεολογίας,[16] και αυτά είναι συνάμα τα γνωσιολογικά διδάγματα που έχουν να προσφέρουν οι Τρεις Ιεράρχες στην παγκόσμια εκπαίδευση.

Προκειμένου να γίνουν πράξη οι διδαχές αυτές των Πατέρων θα πρέπει η διαπολιτισμική εκπαίδευση και αγωγή, να αποτελεί μία ουσιαστική σύλληψη για την εκπαίδευση και μία ριζικά διαφοροποιημένη πρακτική στα σχολεία. Βασική αρχή πρέπει να είναι η εκπαίδευση των μαθητών/τριών και εκπαιδευτικών στην ενσυναίσθηση. Ταυτόχρονα θα πρέπει η εκπαίδευση μέσα από κατάλληλα σχεδιασμένα προγράμματα και πρακτικές, να ενθαρρύνει τους νέους ανθρώπους, ώστε να επιδεικνύουν ενδιαφέρον για τη διαφορετικότητα ή και τα προβλήματα των άλλων, είτε αυτοί είναι μετανάστες που ζουν δίπλα μας, είτε είναι γειτονικοί και άλλοι λαοί που ζουν πέρα από τα σύνορά μας.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος σε σχετική του δήλωση κατά του ρατσισμού, των φυλετικών διακρίσεων, της ξενοφοβίας και κάθε αδιαλλαξίας, συνδέει με πολύ χαρακτηριστικό τρόπο την παιδαγωγική αυτή διάσταση του σεβασμού στην πολιτισμική ετερότητα, με την πίστη και τη δογματική της Ορθόδοξης Θεολογίας. Έτσι αναφέρει χαρακτηριστικά:[17]

«Όποτε οι άνθρωποι αποτυγχάνουν να αναγνωρίσουν την αξία της ετερότητας, μειώνουν βαθιά τη δόξα της θεϊκής δημιουργίας. Ακολουθώντας το παράδειγμα των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδος, οι άνθρωποι καλούνται να υπάρξουν σε σχέση ο ένας µε τον άλλον, ενωμένοι µε το δεσμό της αγάπης, ως διαφορετικά και μοναδικά πρόσωπα, το καθένα προικισμένο µε ιδιαίτερα χαρίσματα και χαρακτηριστικά, καθένα δημιουργημένο κατ’ εικόνα και ομοίωση Θεού. Όλα τα ανθρώπινα όντα, ανεξάρτητα από τη θρησκεία, τη φυλή, την εθνική καταγωγή, το χρώμα, την πίστη ή το φύλο, είναι ζώσες εικόνες του Θεού και ως εκ τούτου αξίζουν το σεβασμό και την αξιοπρέπεια που ανήκει στη φύση τους. Κάθε φορά που οι άνθρωποι αποτυγχάνουν να συμπεριφέρονται στους άλλους µε αυτόν το σεβασμό προσβάλλουν το δημιουργό Θεό».

Στην ίδια προοπτική κινείται και ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και πάσης Αλβανίας Αναστάσιος, ο οποίος αναφέρει σχετικά: [18]

«O πολιτισμός που δημιουργεί (το ευαγγέλιο) δεν ταυτίζεται µε μια περιοχή, µε ένα λαό. ∆εν γίνεται κλειστό κύκλωμα. Είναι συνεχώς ανοικτός προς όλες τις ανθρώπινες ομάδες. ∆εν αναζητείται η ομοιομορφία, αλλά η ομοψυχία στην πολυφωνία. H αποδοχή της πολιτιστικής πολυμορφίας υπήρξε πάντοτε χαρακτηριστικό της Ορθόδοξης χριστιανοσύνης. Κάθε λαός, κρατώντας την προσωπικότητα, την ιδιοσυστασία του, μπορεί ελεύθερα να εκφράζεται και να δημιουργεί βιώνοντας τις ευαγγελικές σταθερές. H διαρκής ανανέωση και αυθυπέρβαση συνιστά τη δυναμική του χριστιανικού Ευαγγελίου».

Καθίσταται σαφές ότι οι σημερινές συνθήκες είναι διαφορετικές σε σύγκριση με οποιαδήποτε προηγούμενη περίοδο, γιατί είναι άμεσα συνδεδεμένες με την εφαρμογή της προηγμένης τεχνολογίας και των καινοτομιών. Παράλληλα, η καθολική σχεδόν, λόγω της πανδημίας, εφαρμογή της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και η συνακόλουθη με αυτή εκμηδένιση του χρόνου και του χώρου, μοιάζει να οδηγεί σε νέα δεδομένα την εκπαίδευση.

Ωστόσο, σε κάθε εκπαιδευτική διαδικασία που εξελίσσεται, η διδασκαλία θα πρέπει να γίνεται μέσα σε ένα ευχάριστο μαθησιακό περιβάλλον, με χαρούμενη διάθεση γιατί με τον τρόπο αυτό αφομοιώνεται από τους/τις μαθητές/τριες πιο εύκολα. Σοφός διδάσκαλος κατά το Μέγα Βασίλειο είναι αυτός που διδάσκει στους/στις μαθητές/τριες του αυτά που πρέπει, με ευχάριστο τρόπο και στο σημείο αυτό αναδεικνύεται ένα πολύ σημαντικό στοιχείο στη σύγχρονη διδακτική: ότι οι συναισθηματικοί στόχοι της μάθησης, δεν είναι απλά σημαντικοί, αλλά και η βάση στην οποία θα επιτευχθούν οι γνωστικοί στόχοι. Αν μάλιστα το στοιχείο αυτό αποτελεί μία βασική αρχή και προϋπόθεση της μάθησης γενικά, τότε ειδικά για την εξ αποστάσεως διδασκαλία αποκτά ένα ιδιαίτερο νόημα, καθώς το κοινωνικό περιεχόμενο της μάθησης δεν είναι τόσο αυτονόητο όσο σε ένα δια ζώσης μαθησιακό περιβάλλον μάθησης.[19]

Θα μπορούσαμε, χρησιμοποιώντας σύγχρονους όρους της Παιδαγωγικής, να πούμε πως λέξη-κλειδί της μαθησιακής διαδικασίας, ιδιαίτερα όπως αυτή εξελίσσεται σήμερα στην εποχή της πανδημίας και σύμφωνα με τη διδασκαλία των Τριών Ιεραρχών είναι η «κατανόηση του νοήματος»μιας κατάστασης. Στο πλαίσιο αυτό  τονίζουν, οι Τρεις Πατέρες της Εκκλησίας, ό,τι ο εκπαιδευτικός κατά την διδασκαλία δεν πρέπει να μεταχειρίζεται γενικότητες αλλά με παραδείγματα και με τη χρήση εποπτικών να κάνει σαφή αυτά που θέλει να διδάξει, δεδομένου μάλιστα ότι «τα πράγματα είναι των ονομάτων ισχυρότερα».[20]

Πραγματικά, τα πρώτα και κύρια αγαθά που κερδίζονται με τη χρήση εποπτικών μέσων διδασκαλίας, είναι το ενδιαφέρον των μαθητών/τριών και η άμεση συνάντησή τους με τα διδακτικά αγαθά για την απόκτηση της γνώσης και της μάθησης μέσα σε ένα κλίμα αυτενέργειας και ισοτιμίας. Η διδασκαλία έτσι γίνεται μια πράξη συνεργασίας ανάμεσα στον εκπαιδευτικό, που έχει περισσότερο ρόλο διευκολυντικό και όχι τα χαρακτηριστικά της αυθεντίας και στους μαθητές του, οι οποίοι είναι αυτόνομοι οργανισμοί που βρίσκονται σε συνεχή αλληλεπίδραση με το περιβάλλον.

Επίσης, σύμφωνα με τον Ιωάννη το Χρυσόστομο θα πρέπει οι μαθητές/τριες να κάνουν κτήμα τους αυτά που έχουν διδαχθεί και ο εκπαιδευτικός αφού ελέγχει την αφομοιωτική ικανότητα των μαθητών του, να προσθέτει τμηματικά τις νέες γνώσεις.[21] Ομοίως κατά τον Μέγα Βασίλειο η προσθήκη νέων γνώσεων πρέπει να γίνεται με μέτρο. Ο εκπαιδευτικός πρέπει να προχωρεί από τα ευκολότερα προς τα πιο δύσκολα και να μην μιλάει ταυτόχρονα για πολλά θέματα γιατί «η διάνοια ατονούσα πάντων ομού περιδράξασθαι»[22].

Οι απόψεις αυτές των Πατέρων μας φέρνουν κοντά στις θεωρίες του κοινωνικού εποικοδομισμού (social constructivism) του Vygotsky (1993),[23] και του προσωπικού εποικοδομισμού (personal constructivism) του Piaget (1969),[24] όπου υποστηρίζεται ότι κάθε μαθητής/τρια κτίζει το δικό του νοητικό κόσμο, στηριζόμενος/η στις προηγούμενες γνώσεις και εμπειρίες του/της δια μέσου της κοινωνικής αλληλεπίδρασης με τους συμμαθητές του/της, τον εκπαιδευτικό του/της, το εκπαιδευτικό και ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο (πλαίσιο στήριξης).

Σημαντική παράμετρος ωστόσο της προοπτικής που αναδεικνύεται μέσα από το έργο των Τριών Ιεραρχών είναι και η προτροπή τους προς τους εκπαιδευτικούς να ρυθμίζουν τη διδασκαλία τους σύμφωνα με την αντίληψη και τις μαθησιακές ικανότητες των μαθητών/τριών, ώστε αυτοί/ες να επωφελούνται από τη διδασκαλία με τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα. Στην πρόταση αυτή των Τριών Πατέρων της Εκκλησίας και ιδιαίτερα του Ιωάννη του Χρυσόστομου αναδεικνύεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και η σημασία που έχει στη σύγχρονη διδακτική πράξη η διαφοροποιημένη διδασκαλία.

Προσαρμόζοντας τις γενικές αυτές κατευθύνσεις των Τριών Ιεραρχών στη σύγχρονη διδακτική πράξη μπορούμε να προτείνουμε την προσαρμογή της διδασκαλίας στα ηλικιακά και μαθησιακά χαρακτηριστικά των μαθητών/τριών αλλά και στις επικρατούσες συνθήκες τόσο στη σχολική τάξη/μονάδα όσο και στο ευρύτερο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον. Η διδασκαλία θα πρέπει να ανταποκρίνεται στα μαθησιακά στυλ, αλλά και στην προοπτική της πολλαπλής νοημοσύνης, έτσι ώστε να διεγείρουμε στους μαθητές/τριες τη μάθηση και να τους οδηγούμε στο να ανακαλύπτουν μόνοι τους τον κόσμο με τη δική μας βοήθεια. 

Ουσιαστικά μέσα  από αυτές τις προτάσεις των Πατέρων υποστηρίζεται η αυθεντική μάθηση για την πραγμάτευση αυθεντικών προβλημάτων που εντάσσονται στο βιωματικό χώρο των μαθητών/τριών και έχουν νόημα γι’ αυτούς. Πρόκειται για προτάσεις οι οποίες μας φέρνουν συνάμα κοντά στη βασική αρχή της ανακαλυπτικής μάθησης (discovery learning) του Bruner (1986), όπου η μαθησιακή διαδικασία διευκολύνεται από την «ανακάλυψη» των επιστημονικών αρχών και δομών ενός γνωστικού αντικειμένου από τους/τις μαθητές/τριες. Καταδεικνύουν, τέλος, και τη θεωρία της εμπλαισιωμένης μάθησης (situated learning), όπου η μάθηση είναι μια διαδικασία σχετική με τις δραστηριότητες, το περιεχόμενο και το πολιτιστικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτή αναπτύσσεται.[25]

Βεβαίως θα πρέπει στο σημείο αυτό να επισημάνουμε ότι η αξία και η σημασία του έργου των Τριών Ιεραρχών δεν περιορίζεται στο πλαίσιο της τυπικής εκπαίδευσης (Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας και Τριτοβάθμιας), καθώς βρίσκει εφαρμογές δια βίου, προσδιορίζοντας ακόμη και βασικές αρχές του πεδίου της εκπαίδευσης ενηλίκων. Ενδεικτικά:

Η παιδαγωγική προτεραιότητα των Τριών Πατέρων της Εκκλησίας είναι η δημιουργία ενός μαθησιακού περιβάλλοντος στο επίκεντρο του οποίου βρίσκονται η αμοιβαία εμπιστοσύνη και ο σεβασμός μεταξύ των εκπαιδευτών και των εκπαιδευομένων. Και βέβαια αυτή η προοπτική μας φέρνει κοντά στα δεδομένα της προσωποκεντρικής θεωρίας του Carl Rogers όπου η δημιουργία ενός ασφαλούς μαθησιακού περιβάλλοντος αποτελεί τη βάση κάθε εκπαιδευτικής και διδακτικής δραστηριότητας.[26]

Επιπλέον θα μπορούσαμε να σκεφτούμε ότι η ηθική διάσταση που οι Τρεις Ιεράρχες προσδίδουν στην εκπαιδευτική διαδικασία, ο ανθρωποκεντρικός χαρακτήρας της εκπαίδευσης, η προτεραιότητα που δίνεται στην αγωγή, συμβάλλουν στην αλλαγή και κατ’ επέκταση στο μετασχηματισμό αντιλήψεων και παραδοχών που καθιστούν συχνά τη λειτουργία μας στο κοινωνικό σύνολο δυσλειτουργική. Βεβαίως, αυτή η προοπτική μας φέρνει κοντά στο θεωρητικό μοντέλο της μετασχηματίζουσας μάθησης του Jack Mezirow.[27]

Σύμφωνα με τις παιδαγωγικές αρχές  που προτείνουν οι Τρεις Ιεράρχες οι διδακτικές μέθοδοι και πρακτικές δεν πρέπει να αποτελούν στείρα εφαρμογή κάποιου παιδαγωγικού συστήματος αλλά διδακτική και παιδαγωγική διαδικασία που προϋποθέτει από την πλευρά του παιδαγωγού την μελέτη της ψυχής του ανθρώπου και ειδικότερα του παιδιού και του εφήβου. Για αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζει ο παιδαγωγός τις βασικές αρχές της ψυχολογίας, αλλά και να έχει την απαιτούμενη υποστήριξη για να το πράξει αυτό.

Η τελευταία αυτή σκέψη σαφώς και οδηγεί στο αίτημα της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών και σε θέματα διαχείρισης της σχολικής τάξης. Αυτή τη χρονική περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής –  ένα μεγαλόπνοο σχέδιο επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών όλης της χώρας. Είναι γεγονός ότι η επιμόρφωση, θα πρέπει να είναι συνεχής και να βασίζεται στις πραγματικές ανάγκες των εκπαιδευτικών, όπως αυτές θα αναδεικνύονται μέσα από τη συχνή και μεθοδική διερεύνηση των εκπαιδευτικών τους αναγκών και βεβαίως να γίνεται με βιωματικό κυρίως τρόπο γιατί όπως θα έλεγε και ο John Dewey «Μόνο ό,τι δέχθηκες με την ψυχή σου, αυτό μόνο μαθαίνεις και αυτό ενσωματώνεις στη ζωή και το χαρακτήρα σου».

Αναφορικά βέβαια με την υποστήριξη που πρέπει να έχουν οι εκπαιδευτικοί σε θέματα Ψυχολογίας των παιδιών και των εφήβων, ένα κατά κανόνα πάγιο αίτημα της εκπαιδευτικής κοινότητας, που θα μπορούσε να αποτελέσει και την πλέον σημαντική και ουσιαστική καινοτομία στην εκπαίδευση, είναι και η πρόσληψη σχολικών ψυχολόγων σε επίπεδο σχολικής μονάδας.

Για τους Τρείς Μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας, ουσία της παιδείας είναι η αγωγή και δεν νοείται αγωγή χωρίς «πνευματικά μαθήματα» και «επιμέλεια ψυχής». Στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα οι  χριστιανικές αξίες και οι αρχές του Ευαγγελίου διδάσκονται μέσω του μαθήματος των Θρησκευτικών το οποίο βεβαίως και πρέπει να έχει μία ιδιαίτερη θέση στην αγωγή των νέων.

Στο παρόν χρονικό  διάστημα το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής έχει αναλάβει την εκπόνηση νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων και βιβλίων για το μάθημα των Θρησκευτικών, τα οποία αναδεικνύουν την παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, όπως αυτή θεμελιώθηκε στη Βίβλο, σαρκώθηκε στη ζωή των αγίων Πατέρων της και αποτυπώθηκε στα μνημεία του πολιτισμού. Άλλωστε, η θεολογία, η ζωή, ο τρόπος σκέψης αλλά και ο πολιτισμός που γεννήθηκε και αναπτύχθηκε μέσα στους κόλπους της Ορθόδοξης Εκκλησίας, συνιστούν διαστάσεις οι οποίες συνέβαλαν, μεταξύ των άλλων, στη διαμόρφωση της ιστορίας και του πολιτισμού της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας.

Ωστόσο, θα μπορούσαμε να πούμε ότι σύμφωνα με την προοπτική που δίνουν στην εκπαίδευση οι Τρεις Ιεράρχες είναι απαραίτητος,  ένας γενικότερος προσανατολισμός όλου του εκπαιδευτικού συστήματος προς το ανθρωπολογικό ιδεώδες της αγωγής, ώστε συνολικά να αναπτύσσεται η καλλιέργεια της ψυχής με αποτέλεσμα οι σημερινοί μαθητές/τριες και πολίτες του αύριο να ενεργούν διακρίνοντας το καίριο από το ασήμαντο, το μόνιμο από το πρόσκαιρο, την ουσία από τα «συμβεβηκότα» της ουσίας, όπως θα έλεγε και ο Αριστοτέλης, γιατί διαφορετικά δίχως ουσιαστικό ενδιαφέρον για την «ουσία», όποια «περι-ουσία» γνώσεων και αν αποκτήσουν οι μαθητές/τριες, δεν θα μάθουν πραγματικά τι σημαίνει ήθος.[28] 

Είναι σημαντικό επίσης ότι κατά το ίδιο χρονικό διάστημα το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής εργάζεται και στην αναθεώρηση των Προγραμμάτων Σπουδών (ΠΣ), έχοντας ως αφετηρία τα μαθησιακά αποτελέσματα, δηλαδή όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζει ο/η μαθητής/τρια, να κατανοεί και να μπορεί να εφαρμόσει μετά την ολοκλήρωση κάθε μαθησιακής διαδικασίας. Η έμφαση μετακινείται από το γνωστικό αντικείμενο, τους/τις διδάσκοντες/ουσες και τη διδακτική διαδικασία προς τους/τις μαθητές/τριες και τα προσδοκώμενα αποτελέσματα μάθησης: επιδιώκεται στην ουσία μια αντίστροφη πορεία σχεδιασμού, όπου η βάση σχεδιασμού είναι τα μαθησιακά αποτελέσματα και όλες οι υπόλοιπες παράμετροι εξαρτώνται από τον καθορισμό αυτών.

Σκοπός, επομένως, είναι να αναπτυχθούν ΠΣ μαθητοκεντρικά, λειτουργικά και ανοικτά στην ανάδειξη διαχρονικών αξιών, τα οποία ενεργοποιούν τους/τις μαθητές/τριες, έτσι ώστε να βιώσουν με αυθεντικό τρόπο την παιδική και εφηβική ζωή τους. Να καταστούν, εντέλει, δημιουργικοί άνθρωποι και συνειδητοί πολίτες του τόπου τους, του έθνους τους, της Ευρώπης και της οικουμένης. Επίσης σκοπός είναι στη βάση αυτών των Προγραμμάτων να παραχθούν νέα σχολικά εγχειρίδια και συμπληρωματικό υλικό (οπτικοακουστικό ή ψηφιακό) ανά τάξη και γνωστικό αντικείμενο, αλλά και να ξεφύγουμε από την ιδέα του διδακτικού εγχειριδίου ως του μοναδικού και κλειστού εργαλείου διδασκαλίας, υιοθετώντας  την ευρύτερη έννοια των «εκπαιδευτικών μέσων» και στην προοπτική αυτή εντάσσεται ακόμη και η ιδέα του πολλαπλού βιβλίου που επίσης σχεδιάζεται.

Βασική αρχή της εκπαιδευτικής διαδικασίας κατά τους Μεγάλους Ιεράρχες είναι το παράδειγμα. Να λειτουργεί δηλαδή ο εκπαιδευτικός ως πρότυπο. Το σημαντικότερο δηλαδή χαρακτηριστικό του αληθινού παιδαγωγού σύμφωνα με τη διδασκαλία των Τριών Ιεραρχών, είναι η συμφωνία μεταξύ των πράξεων και των λόγων. Αυτό ακριβώς εφάρμοσαν και οι ίδιοι σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής τους και για αυτό επάξια δικαιούνται να ονομάζονται παιδαγωγοί. Δεν στηλίτευσαν μόνο την κοινωνική αδικία και την κατασπατάληση του πλούτου, αλλά πρώτοι αυτοί ως ζωντανά παραδείγματα μοίρασαν την περιουσία τους και βοήθησαν χιλιάδες αναξιοπαθούντες. Έτσι, έχουν το θάρρος να ζητούν από τον παιδαγωγό να είναι αρχέτυπο βίου και κανόνας της αρετής.

Ωστόσο αυτή η υποχρέωση συμφωνίας λόγων και έργων δεν αφορά μόνο τον εκπαιδευτικό που στέκεται απέναντι από τους/τις μαθητές/τριες του είτε μέσα σε μία σχολική τάξη, είτε πίσω από την οθόνη ενός υπολογιστή, αλλά αφορά ολόκληρη την κοινωνία και κατ’ επέκταση το κοινωνικό, θρησκευτικό, πολιτιστικό και πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο οι μαθητές/τριες ζουν, κινούνται και μαθαίνουν.  Υπό αυτή την έννοια κάθε μέρα και κάθε στιγμή, με τις στάσεις και τις συμπεριφορές μας προσφέρουμε στους νέους θετικά ή αρνητικά διδακτικά σενάρια.

Το όραμα για παράδειγμα μιας κοινής εκπαιδευτικής πολιτικής, τουλάχιστον για την ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα, απαλλαγμένης από κομματικές και ενίοτε ατομικές σκοπιμότητες και με προσανατολισμό στην αξιοκρατία και στη διαφάνεια, για όσο καιρό θα παραμένει ένα όραμα, θα εξακολουθεί να αποτελεί και ένα αρνητικό διδακτικό σενάριο για τους/τις μαθητές/τριες. Ένα σενάριο το οποίο θα βασίζεται μάλιστα σε μία δραματική διχοτόμηση ανάμεσα σε μία ιδανική θεωρία την οποία οι μαθητές/τριες θα διδάσκονται καθημερινά και σε μια  πραγματικότητα στην οποία ίσως θα κληθούν να ζήσουν ως ενήλικες.

Είναι σαφής στο σημείο αυτό ο λόγος του Γρηγόριου του Θεολόγου, ο οποίος χαρακτηριστικά αναφέρει «ή μη δίδασκε ή δίδασκε δια του παραδείγματος»[29]. Επίσης ο Γρηγόριος ο Θεολόγος έχει πει τη μνημειώδη φράση «μισώ τη διδασκαλία που είναι αντίθετη στο βίο»,[30] ενώ ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος συμπληρώνει: «Τον δε παιδεύοντα, ου διά ρημάτων μόνον, αλλά διά πραγμάτων παιδεύειν χρή».[31]

Ίσως η κύρια πρόταση που αναδεικνύεται μέσα από τη διδασκαλία αλλά πρωτίστως από το έργο των Τριών Ιεραρχών να είναι πως  δεν υπάρχει λόγος στο έργο τους που να μην είναι συγχρόνως και μία πράξη. Άλλωστε, το να πεις ένα σωστό λόγο ο οποίος θα γίνει και πράξη ισοδυναμεί με το να μετασχηματίζεις τον κόσμο. Απεναντίας η διχοτόμηση σκέψης και δράσης, οδηγεί σε έναν μη αυθεντικό λόγο, δηλαδή σε ένα λόγο που δε μπορεί να μετασχηματίσει τη σύγχρονη πραγματικότητα, με αποτέλεσμα να μετατρέπεται σε άσκοπη φλυαρία, σε μία αλλοτριωμένη και αλλοτριωτική κενολογία, τέτοια που δεν μπορεί να προσεγγίσει τα σύγχρονα προβλήματα της εκπαίδευσης, γιατί μια τέτοια προσέγγιση προϋποθέτει δέσμευση για αλλαγή, και αλλαγή δεν υπάρχει δίχως ουσιαστική και ποιοτική δράση. Από την άλλη πλευρά, αν δίνεται έμφαση αποκλειστικά στη δράση, σε βάρος της σκέψης, τότε ο λόγος μετατρέπεται σε ακτιβισμό, σε δράση για τη δράση, που αρνείται τη σωστή πράξη και καθιστά αδύνατο το διάλογο.

Το όραμα για τους σύγχρονους και αυριανούς μαθητές σύμφωνα με τους τιμώμενους σήμερα αγίους έχει διαφορετικούς τόνους και μια αλλιώτικη ένταση. Οι μαθητές/τριες, λοιπόν, του σήμερα και του αύριο θα πρέπει να αγαπούν τη γνώση και την αλήθεια, τη μάθηση και τη μόρφωση. Να σέβονται κριτικά το έγκυρο, το αυθεντικό και παραδοσιακό. Να είναι ανοιχτοί, συνάμα, στο νέο και αλλιώτικο που μας επιφυλάσσει η ζωή. Να γίνονται και να είναι άνθρωποι ελεύθεροι, δημοκρατικοί και υπεύθυνοι. Ευαίσθητοι και άγρυπνοι, στοχαστικοί και διαλογικοί. Κοινωνικοί και δημιουργικοί, παραγωγικοί και δραστήριοι. Ευσυνείδητοι, δίκαιοι, και ειρηνοποιοί. Άνθρωποι επίγνωσης και αγάπης, ανθρωπιάς και αξιοπρέπειας. Αγωνιστικοί και οραματιστές, στρατευμένοι για το καλύτερο με όλους και για όλους.

Βέβαια για την πραγμάτωση του παραπάνω οράματος χρειάζεται μία παιδεία και μία εκπαιδευτική πολιτική, που ανάμεσα στα άλλα πρέπει να είναι ανοιχτή, δυναμική και, που θα αντλεί τα μορφωτικά της αγαθά από τη δοκιμασμένη παράδοση, την κοντινή μας και συνάμα πανανθρώπινη. Μία παράδοση της οποίας κύριοι εκφραστές είναι οι Τρεις Ιεράρχες που τιμούμε σήμερα.

Με τις σκέψεις αυτές, θέλω για μία ακόμη φορά να σας ευχαριστήσω για την πρόσκληση, να ευχηθώ γενικά οι πανανθρώπινες αξίες που πρεσβεύουν οι Τρεις Ιεράρχες να βρουν τη θέση τους στην εκπαιδευτική πραγματικότητα, όπως επίσης θα ήθελα να ευχηθώ συνέχεια αλλά και επιτυχία στους στόχους της Ένωσής σας, έτσι ώστε η γενέτειρα γη να συνεχίσει να μη θεωρείται ως μία χαμένη γη, αλλά ως μία αλησμόνητη πατρίδα, που μέσα από το θρησκευτικό και τον πολιτιστικό της πλούτο θα δίνει περιεχόμενο στη ζωή μας.

Σας ευχαριστώ θερμά!

ΠΗΓΕΣ

Borg, B., & Mayo, P. (2005). The EU Memorandum on lifelong learning: Old wine in new bottles? Globalization, Societies and Education, 3(2), 203–225

Commission of European Communities (CEC). (2009). Consultation on the future ‘EU 2020’ Strategy. COM647. Brussels: CEC

Commission of European Communities (CEC). (2010a). Lisbon strategy evaluation document. SEC114. Brussels: CEC.

Commission of European Communities (CEC). (2011). Supporting vocational education and training in Europe: The Bruges Communiqué. Luxembourg: Publications Office of the European Union.

EUR-Lex., Document 52014DC0130 (2014) Taking stock of the Europe 2020 strategy for smart, sustainable and inclusive growth https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52014DC0130

European Council (EC). (2010). A new European strategy for jobs and growth. 12082/10. Brussels: EC.

Official Journal of the European Union (OJEU). (2009). A strategic framework for European cooperation in education and training. C119/2. Brussels: European Union

Panitsides E.,& Anastasiadou, S. (2015) Lifelong Learning Policy Agenda in the European Union: A bi-level analysis, Open Review of Educational Research, 2:1, 128-142, DOI: 10.1080/23265507.2015.1043936

Piaget, J. (1969). The Mechanisms of Perception. London: Rutledge & Kegan Paul.

Schuetze, H. G. (2006). International concepts and agendas of lifelong learning. Compare: a Journal of Comparative and International Education, 36(3), 289–306.

Schuetze, H. G. (2006). International concepts and agendas of lifelong learning. Compare: a Journal of Comparative and International Education, 36(3), 289–306.

UNHCR “Coming Together for Refugee Education” https://www.unhcr.org/media-page-coming-together-for-refugee-education.html

United Nations (official website) (2021). 17 Sustainable Development Goals (SDGs) by 2030 https://unric.org/en/united-nations-sustainable-development-goals/

Vygotsky, L. S. (1993). Σκέψη και Γλώσσα. Αθήνα: Γνώση.

Walker, J. (2009). The inclusion and construction of the worthy citizen through lifelong learning: A focus on the OECD. Journal of Education Policy, 24(3), 335–351.

Walker, J. (2009). The inclusion and construction of the worthy citizen through lifelong learning: A focus on the OECD. Journal of Education Policy, 24(3), 335–351.

West R. (1996), «Concepts of Text in Distance Education» στο Motteram G., West R. (eds.), 2nd Symposium on Distance Education for Language Teachers, University of Manchester School of Education, σ. 62-72.

Αναστασίου Αρχιεπισκόπου Τιράνων και πάσης Αλβανίας, (2005). «Παγκοσµιότητα και Ορθοδοξία», Ακρίτας

Ιωάννου του Χρυσοστόμου έργα, τόμος Α΄, Ηθικά και Κοινωνικά, εκδόσεις ο Λόγος, Αθήνα, 1967, σελ. 13-15

Κιουλάνης, Σ. (2018) Ψηφιακή Παιδαγωγική: δημιουργική σκέψη αλληλεπίδραση και κοινωνικές διεργασίες σε διαδικτυακά περιβάλλοντα μάθησης, εκπαιδευτικός κύκλος

Κιουλάνης, Σ. (n.d) Οι 3 Ιεράρχες και η Σύγχρονη Εκπαιδευτική Πραγματικότητα Έδρα Εκπαίδευσης http://www.edra.gr/modules.php?name=News&file=print&op=PrintPage&sid=10907#_edn5

Μικρόπουλος κ. συν (2011) «Αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών, Π.Ι.

Μπαμπινιώτης, Γ., (2004) Γλώσσα και Παιδεία στους Τρεις Ιεράρχες, Πανεπιστήμιο Κύπρου, Λευκωσία

Μπαμπινιώτης, Γ., (2007) «Χριστιανική και Ελληνική Πνευματικότητα», Εκδ. Ακρίτας

Μπέγζος, Μ. Π., (1991). Ανατολική Ηθική και Δυτική Τεχνική, στο άνθρωπος και κοινωνία: Δοκίμια για τη θέση του ανθρώπου στο σύγχρονο κόσμο, Ιερά και Σταυροπηγιακή μονή Αγίου Νεοφύτου, Πάφος

ΒΕΠ 54, 119-120

Ε.Π.Ε. 10, σ. 174,40

Ε.Π.Ε. 25, 282

Ε.Π.Ε.14,554

Ε.Π.Μ. 35,325

PG 36, 212

PG 31, 345B


[1] Ε.Π.Μ. 35,325. Γρηγόριος ο Θεολόγος: «Τέχνη τεχνών και επιστήμη επιστημών φαίνεται μοι, άνθρωπον άγειν, το πολυτροπώτατον ζώον και ποικιλώτατον»

[2]  Μπαμπινιώτης, Γ., (2007) «Χριστιανική και Ελληνική Πνευματικότητα», Εκδ. Ακρίτας

[3] Βασιλείου, Μ., Προς τους νέους όπως αν εξ ελληνικών ωφελοίντο, ΕΠΕ, τόμ 4.

[4] Μπαμπινιώτης, Γ., (2004) Γλώσσα και Παιδεία στους Τρεις Ιεράρχες, Πανεπιστήμιο Κύπρου, Λευκωσία

[5] Ε.Π.Ε. 25, 282

[6] Borg & Mayo, 2005; Schuetze, 2006; Walker, 2009

[7] Official Journal of the European Union [OJEU], (2009)

[8] Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων [CEC], (2009, 2011)

[9] EUR-Lex., Document 52014DC0130 (2014)

[10] United Nations (official website) (2021).

[11] United Nations https://unric.org/en/sdg-4/

[12] Ιωάννου του Χρυσοστόμου έργα, τόμος Α΄, Ηθικά και Κοινωνικά, εκδόσεις ο Λόγος, Αθήνα, 1967, σελ. 13-15

[13] Η παιδεία η οποία αποβλέπει στην καλλιέργεια της ψυχής χαρακτηρίζεται από τον Μ. Βασίλειο ως «αγωγή τις ωφέλιμος τη ψυχή, επιπόνως πολλάκις των από κακίας κηλίδων αυτήν εκκαθαίρουσα,  ήτις προς μεν το παρόν ου δοκεί χαράς είναι αλλά λύπης, ύστερον δε καρπόν ειρηνικόν τοις δι’ αυτής γεγυμνασμένοις αποδίδωσιν εις σωτηρίαν»  ΒΕΠ 54, 119-120

[14] UNHCR “Coming Together for Refugee Education”

[15] Κιουλάνης, Σ. (n.d) Οι Τρεις Ιεράρχες και η Σύγχρονη Εκπαιδευτική Πραγματικότητα, Έδρα Εκπαίδευσης

[16] Μπέγζος, Μ. Π., Ανατολική Ηθική και Δυτική Τεχνική, στο ’νθρωπος και κοινωνία: Δοκίμια για τη θέση του ανθρώπου στο σύγχρονο κόσμο, Ιερά και Σταυροπηγιακή μονή Αγίου Νεοφύτου, Πάφος 1991

[17] ∆ήλωσις της Αυτού Παναγιότητος του Οικουµενικού Πατριάρχου Βαρθολοµαίου για το εν Ντουρµπάν συνέδριο των Ηνωµένων Εθνών κατά του Ρατσισµού, των Φυλετικών ∆ιακρίσεων, της Ξενοφοβίας και κάθε Αδιαλλαξίας, Φανάρι, 17 Μαρτίου 2001.

[18] Παγκοσµιότητα και Ορθοδοξία, σ. 131

[19] Κιουλάνης, Σ. (2018). «Ψηφιακή Παιδαγωγική..», εκπαιδευτικός κύκλος.

[20] «Κρείττων γαρ εν υποδείγματι διασαφηνίσαι τον λόγον» γράφει ο Μέγας Βασίλειος.

[21] Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος απευθυνόμενος στον παιδαγωγό αναφέρει «Μη επεξέλθης παντί τω διηγήματι» αλλά δίδασκε κατά ενότητες.

[22] PG 31, 345B

[23] Vygotsky, L. S. (1993). Σκέψη και Γλώσσα. Αθήνα: Γνώση.

[24] Piaget, J. (1969). The Mechanisms of Perception. London: Rutledge & Kegan Paul.

[25] Μικρόπουλος κ. συν (2011) «Αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών, Π.Ι.

[26] Rogers, C. (2006). Το γίγνεσθαι του προσώπου, Πολιτεία, Αθήνα

[27] Mezirow, J. (2007). Η Μετασχηματίζουσα Μάθηση, Μεταίχμιο, Αθήνα

[28] Κιουλάνης, Σ. (n.d) Οι Τρεις Ιεράρχες και η Σύγχρονη Εκπαιδευτική Πραγματικότητα, Έδρα Εκπαίδευσης

[29] PG 36, 212.

[30] Γρηγορίου Θεολόγου, Ε.Π.Ε. 10, σ. 174,40

[31] Ε.Π.Ε.14,554

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία η Διαδικτυακή εκδήλωση της «Ένωσις Ομογενών εκ Κωνσταντινουπόλεως Β.Ε.» για την «Εορτή των Γραμμάτων»

Πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία η Διαδικτυακή εκδήλωση της «Ένωσις Ομογενών εκ Κωνσταντινουπόλεως Β.Ε.» για την «Εορτή των Γραμμάτων» στις 30 Ιανουαρίου 2021 και ώρα 18:15.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με την εισαγήγη του Προέδρου της Ένωσης Πολύβιου Στράντζαλη για τη σημασία του εορτασμού των Τριών Ιεραρχών και το εορτασμό στην Κωνσταντινούπολη. Ακολούθησε ο Όμιλος Μουσικοφίλων Βυζαντινό Αναλόγιο Καλαμαριάς με χοράρχη τον Αντώνιο Πετρόπουλο. Στη συνέχεια η Ειδική Γραμματέας ανάγνωσε το Βιογραφικό του Κεντρικού ομιλητή που ήταν ο Δρ. Σπυρίδων Κιουλάνης, Σύμβουλος Θεολόγων στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π) και Καθηγητής – Σύμβουλος στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Το θέμα του κ. Κιουλάνη ήταν: «Οι Τρεις Ιεράρχες και οι παιδαγωγικές τους κατευθύνσεις στην προοπτική της σύγχρονης εκπαιδευτικής πραγματικότητας». Η εκδήλωση έκλεισε με τη βράβευση των αριστούχων μαθητών Γυμνασίων – Λυκείων και επιτυχόντων στα Πανεπιστήμια.

Posted in Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε